Kernprincipes

Chi:
Men zou de Chi stroom kunnen voorstellen als water: denk aan een rustig stromende rivier, snel genoeg bewegend zodat losse takken en bladeren die erin vallen meegevoerd worden, maar niet met zoveel kracht dat rotsblokken worden meegesleurd of dat bootjes worden meegevoerd op gevaarlijke stromingen. Wanneer het water wordt geblokkeerd, denk dan aan de stagnatie en zompigheid van een moeras; wanneer het te heftig stroomt vergelijk het dan met de brute kracht van een vloedgolf. Deze symboliseren de uitersten van een verstoorde Chi stroom.

Meridianen:
In Traditional Chinese Medicine gaat men ervan uit dat Chi door het lichaam stroomt in kanalen, meridianen genaamd. De meridianen verbinden en besturen verschillende onderdelen van het lichaam. Wanneer de Chi in een meridiaan geblokkeerd of anderszins uit balans is, kan dit ziekte of slecht functioneren veroorzaken in het systeem of orgaan dat bij die meridiaan hoort.

Er zijn twaalf hoofdmeridianen met corresponderende organen bekend.

Langs de meridianen zijn de acupunctuurpunten te vinden. Je zou de punten kunnen vergelijken met havens langs de rivier met Chi, punten waar energie aan de meridiaan kan worden toegevoegd of waar een teveel aan energie de meridiaan kan verlaten. De meeste acupunctuurpunten liggen op plaatsen in het lichaam waar veel zenuwuiteinden te vinden zijn, en elk punt heeft specifieke eigenschappen. De plaats van een punt hoeft niet in de buurt te zijn van het orgaan of orgaansysteem dat het beïnvloedt.



Yin en Yang:
Chi omvat Yin en Yang. Deze zijn elkaars tegengestelden, maar zijn ook afhankelijk van elkaar; de een bestaat niet zonder de ander.

Yin staat voor kalme, toegeeflijke, vrouwelijke energie, uitgedrukt in stilte, donkerheid, water en de maan.

Yang is de vasthoudende, onbuigzame mannelijke energie, activiteit, helderheid, vuur en de zon.

Hun afhankelijkheid van elkaar wordt uitgedrukt in het symbool voor yin en yang: een cirkel die half zwart en half wit is. In het zwarte gedeelte bevindt zich een kleine witte cirkel, in het witte gedeelte een kleine zwarte cirkel.

Hiermee wordt uitgedrukt dat in maximaal yang zich yin bevindt, en in maximaal yin zit yang. Zowel yin als yang zijn niet compleet zonder de aanwezigheid van de ander.

Nagenoeg alle aspecten van Traditional Chinese Medicine zijn doortrokken van het concept van yin en yang. Iedere meridiaan bijvoorbeeld heeft een yin of een yang geaardheid, en ook de organen hebben een yin of een yang natuur. Yin en yang zijn nooit statisch maar altijd in beweging.

In een orgaan, in een meridiaan, zelfs in het hele lichaam verandert de balans voortdurend. Het is de uitdaging voor de (dieren) arts om vast te stellen waar de balansverstoring zijn oorsprong vindt, en dan de energiestroom zodanig te sturen dat het lichaam beter kan functioneren.

Westers:
Ook in het Westerse model zijn verklaringen te vinden voor de werking van acupunctuur. Het is bekend dat het inbrengen van naalden op specifieke acupunctuurpunten o.a. de circulatie doet toenemen en dat er diverse neurotransmitters en hormonen vrijkomen, waaronder endorfinen, pijnstillers die het lichaam zelf produceert. Hoewel acupunctuur het meest gebruikt wordt voor behandeling van aandoeningen van het bewegingsapparaat, zoals kreupelheid, artrose en heupdysplasie, kan het ook bij diverse andere problemen ingezet worden, zoals tussenwervelschijfaandoeningen (bv teckelhernia), epilepsie, darm- en huidklachten. Acupunctuur kan ook het herstel na operaties bespoedigen.